Ευδεμιδα της αμπελου

by: Super User

Από τα μέσα Μαρτίου κάνει την εμφάνισή της η ευδεμίδα στα αμπέλια της Κρήτης, όπου και αν εγκατασταθεί παραμένει μέχρι και τον Νοέμβριο. Η ευδεμίδα από τη φύση της προτιμά τις ποικιλίες με μεγάλο καρπό (κάρντιναλ, ραζακί, σουπέριορ, τόμπσον). Ας αναλύσουμε λεπτομερώς όμως το συγκεκριμένο θέμα αφού πρόκειται για πολύ σοβαρή καταστροφή της σοδειάς σε περίπτωση που η ευδεμίδα εγκατασταθεί. 

 Αναλυτικά η ευδεμίδα ή πιο επίσημα Lobesia botrana ανήκει στην τάξη Lepidoptera στην οικογένεια Tortricidae. Το μέσο μήκος του είναι 6 mm και το άνοιγμα των πτερύγων 11-13 mm. Οι πρόσθιες πτέρυγες είναι τεφροκίτρινες με χαρακτηριστικές σκοτεινές ή μαύρες κηλίδες και στίγματα. Οι οπίσθιες πτέρυγες είναι τεφρές και ανοικτότερες. Στη φωτογραφία 1 του άρθρου μπορείτε να δείτε πως μοιάζει ένα ενήλικο έντομο ευδεμίδας.

Η Προνύμφη.Έχει μήκος 10-12mm είναι ζωηρή και ευκίνητη. Η τελευταίου σταδίου είναι κιτρινοπράσινη, καστανοπράσινη. Του αρχικού σταδίου είναι ανοιχτόχρωμη. Στην εικόνα 2 μπορείτε να δείτε αρχικού σταδίου προνύμφη και στην εικόνα 3 σύγκριση μεταξύ αρχικού και τελικού σταδίου προνύμφες.

 

Εικόνα 2. Aρχικού σταδίου προνύμφη

 

Εικόνα 3. Σύγκριση μεταξύ αρχικού και τελικού σταδίου προνύμφες.

Η νύμφη είναι σκούρα καστανή με μήκος 4,7-6,7mm. Το βομβύκιο (κουκούλι) είναι λευκό. Στην εικόνα 4 μπορείτε να δείτε πως είναι η νύμφη με το βομβύκιο. 

 

Εικόνα 4. Νύμφη με το βομβύκιο. 

Τα ενήλικα ωοτοκούν και οι προνύμφες της 1ης γενεάς μπορούν να αναπτύχθούν ικανοποιητικά και σε ανθοταξίες ελιάς όταν τα ελαιόδενδρα βρίσκονται κοντά σε αμπελώνες. Στην Ελλάδα έχει τρεις γενεές. 

- Διαχειμάζει (περνάει το χειμώνα) ως νύμφη μέσα σε λευκό βομβύκιο, αυτό μπορεί να γίνει είτε κάτω από ξερούς φλοιούς των πρέμνων, είτε σε άλλα φυσικά καταφύγια πάνω ή κοντά σε φυτά ξενιστές, είτε στο έδαφος σε μικρό βάθος.

Τα ενήλικα 3ης γενεάς (διαχειμάζουσα) εμφανίζονται τον Απρίλιο-Μάϊο. Τα ενήλικα είναι δραστήρια στο λυκόφως. Αν την εποχή που εμφανίζονται τα ενήλικα της 3ης γενεάς, οι ταξιανθίες έχουν εκπτυχθεί αλλά τα άνθη είναι ακόμα κλειστά, τα θηλυκά ωοτοκούν πάνω στα κλειστά άνθη και κυρίως στους ποδίσκους και στα βράκτια. Αν δεν έχουν εκπτυχθεί οι ταξιανθίες, η ωοτοκία γίνεται και πάνω σε νεαρά φύλλα ή στον φλοιό νεαρών βλαστών. Η 1η γενεά είναι κατά κανόνα ανθοφάγος. Η προνύμφη ανοίγει οπή και μπαίνει στο κλειστό άνθος του οποίου τρώει τους στήμονες και τον ύπερο. Στην συνέχεια προσβάλλει τα γειτονικά άνθη. Στο τέλος συνδέει τα άνθη που προσβάλλει και τα γειτονικά τους με μετάξινους ιστούς. Οι προνύμφες της 2ης και της 3ης γενεάς είναι καρποφάγες. 

Στις εικόνες 5 και 6 βλέπετε ευδεμίδα που έχει προσβάλλει ταξιανθία και ώριμες ράγες.

 

Εικόνα 5. Ευδεμίδα που έχει προσβάλλει ώριμες ράγες

 

Εικόνα 6. Ευδεμίδα που έχει προσβάλλει ταξιανθία

Οι ζημίες που προκαλεί στα αμπέλια είναι της τάξεως του 30-80% και είναι οι εξής :

- Άμεση βλάβη λόγω καταστροφής των ραγών

- Ρύπανση από τα αποχωρήματα και τους ιστούς της προνύμφης.

- Σήψη βοτρύων από μύκητες ή άλλους μικροοργανισμούς που εγκαθίστανται στις τραυματισμένες ράγες και εξάπλωση στις υγιείς.

- Ο Botrytis cinerea (τεφρά σήψη) είναι συχνό επακόλουθο της προσβολής από την ευδεμίδα ιδιαίτερα το φθινόπωρο.

- Οι προσβεβλημένες από τον μύκητα ράγες είναι καταλληλότερες για τροφή από την προνύμφη.

Η καταπολέμηση της ευδεμίδας γίνεται με την παρεμπόδιση της σύζευξης με τοποθέτηση εξατμιστήρων ελκυστικής φερομόνης φύλου έδωσε ενθαρρυντικά αποτελέσματα με μικρό κόστος όταν η πυκνότητα του πληθυσμού του εντόμου δεν ήταν μεγάλη. Τα μικροβιακά σκευάσματα του Bacillus thuringiensis δεν βλάπτουν τα εντομοφάγα έντομα και ακαρεοφάγα ακάρεα, δεν εμφανίζουν υπολείμματα άρα δεν βλάπτουν τον άνθρωπο και είναι εκλεκτικά. Η αποτελεσματικότητα του B.t κατά των καρποφάγων προνυμφών δεν είναι τόσο ικανοποιητική ώστε να προστατεύσουν τις επιτραπέζιες ποικιλίες. Είναι κατάλληλo μόνο για τις οινοποιήσιμες. Από τα καρβαμιδικά το fenoxycarb έχει αξιόλογη ωοκτόνο δράση κατά της ευδεμίδας. Από τα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα έχει έγκριση κυκλοφορίας το chlorpyrifos και είναι αποτελεσματικό εναντίον των ενηλίκων εντόμων και νεαρών προνυμφών. Τα συνθετικά πυρεθροειδή είναι αποτελεσματικά κατά της ευδεμίδας, είναι λιγότερο επικίνδυνα για τον άνθρωπο, αλλά περιορίζουν πολύ τα ακαρεοφάγα αρθρόποδα με αποτέλεσμα να ευνοείται η ανάπτυξη φυτοφάγων ακάρεων. Συνήθως δεν γίνεται επέμβαση εναντίον των αυγών ή προνυμφών της 1ης (ανθοφάγου) γενεάς, εκτός από την περιοχή της Καβάλας όπου ο πληθυσμός είναι πυκνός. Συνίσταται ένας ψεκασμός με Bacillus thuringiensis όταν ο πληθυσμός φτάσει στην πυκνότητα επέμβασης (Μπρούμας 1989). Ενατίον των προνυμφών και αυγών της 2ης και 3ης γενεάς αυτών δηλαδή που τρώνε τους καρπούς, γίνονται 1-3 ψεκασμοί. Στην χώρα μας, σε πειράματα, επιτεύχθηκε ικανοποιητική προστασία ορισμένων οινοποιήσιμων και επιτραπέζιων ποικιλιών όταν ο χρόνος επέμβασης ορίστηκε με βάση μόνο τις συλλήψεις αρσενικών σε παγίδες (Μπρούμας και συνεργάτες 1994,1995, Σαββοπούλου-Σουλτάνη και συνεργάτες 1994).

Κατά τον Μπρούμα (1996):

Αν χρησιμοποιηθεί fenoxycarb (ωοκτόνος δράση), ο ψεκασμός πρέπει να γίνει 3-5 ημέρες μετά την έναρξη συλλήψεων ενηλίκων σε φερομονικές παγίδες. Αν συνεχιστεί η ωοτοκία ο ψεκασμός εναντίον της 2ης γενεάς επαναλαμβάνεται μετά από 10-15 ημέρες. Αν χρησιμοποιηθεί B.t. ή συνθετικό εντομοκτόνο που δεν έχει ωοκτόνο δράση, ο πρώτος ψεκασμός γίνεται 10-12 ημέρες μετά την έναρξη αύξησης των συλλήψεων στις παγίδες κατά την περίοδο εκκόλαψης των προνυμφών. Συνήθως χρειάζεται επανάληψη του ψεκασμού 2-3 εβδομάδες ανάλογα με την υπολειμματική διάρκεια του εντομοκτόνου και την συνεχιζόμενη ωοτοκία. Αν χρησιμοποιηθεί B.t. μαζί με fenoxycarb αρκεί ένας ψεκασμός λίγο πριν τις πρώτες εκκολάψεις. Αν οι συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη του Botrytis cinerea, το όριο ανεκτής πυκνότητας προσβολής των βοτρύων είναι μικρότερο, άρα είναι μικρότερη και η πυκνότητα επέμβασης.  

 

Εικόνα 7. Φερομονική παγίδα τύπου Delta για σύλληψη ενηλίκων αρσενικών

 

 

 

Leave your comments

Post comment as a guest

0
terms and conditions.

Comments