Η ιστορια της μπυρας

by: Super User

Αν και δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για αυτό, η λέξη μπύρα πολύ πιθανό να προέρχεται από την Αγγλοσαξωνική λέξη bjorr. Στο μεγαλύτερο κομμάτι της ιστορίας της η μπύρα δεν παρουσίαζε μεγάλο εμπορικό ενδιαφέρον, ήταν όμως βασικό στοιχείο της διατροφής του αγροτικού πληθυσμού.

Εδώ όμως και πολλά χρόνια η μπύρα αποτελεί μια τεράστια βιομηχανία που συνεχώς αναπτύσσεται. Η χώρα μας αποτελεί τρανταχτό παράδειγμα αφού σε κάθε γωνιά της Ελλάδος δημιουργείται μια μικρή ζυθοποιία. Θα φτάσουμε όμως και σε αυτό το κομμάτι αφού πρώτα εστιάσουμε στο μακρινό παρελθόν.

Τα παλαιότερα αποδεικτικά στοιχεία για την παραγωγή μπύρας αξιολογούνται περίπου πριν από 6000 χρόνια και συγκεκριμένα στους Σουμέριους που φημολογείται ότι ανακάλυψαν την ζύμωση. Η παραγωγή της μπύρας σύμφωνα με αρχαία κείμενα ήταν γυναικεία υπόθεση και αυτό γιατί οι γυναίκες ήταν επιφορτισμένες με την παραγωγή άρτου. Αφού έπαιρναν το κριθάρι αλλά και άλλους σπόρους δημητριακών, τους άφηναν να βλαστήσουν χρησιμοποιώντας για διαβροχή το νερό της βροχής. Στην συνέχεια τους αποξήραιναν στον ήλιο και τους άλεθαν για να φτιάξουν ζυμάρι. Μετά το ψήσιμο ο άρτος διαβρέχονταν ξανά με νερό. Το υγρό που προέκυπτε από τη διαβροχή του ψωμιού ζύμωνε και είχε ως αποτέλεσμα την παραγωγή ενός χαμηλού αλκοολικού τίτλου ποτό που είχε δύο βασικά και μεγάλα πλεονεκτήματα. Το πρώτο μεγάλο πλεονέκτημα της κατανάλωσης αυτού του ποτού σαν νερό, ήταν το γεγονός ότι απέφευγαν τη δυσεντερία που ήταν μεγάλο πρόβλημα εκείνη την εποχή. Δεύτερο μεγάλο πλεονέκτημα ήταν ότι το ποτό αυτό που προέκυπτε ήταν εύγευστο και προκαλούσε ένα είδος χαλάρωσης. 

Η ιστορία της μπύρας συνεχίζεται και μετά την καταστροφή των Σουμέριων από του Βαβυλώνιους που μάλιστα με την παρακαταθήκη που κληρονόμησαν από τους Σουμέριους, εξέλιξαν την παραγωγή της μπύρας και παρήγαγαν 20 διαφορετικά είδη μπύρας. Τα 8 παράγονταν από το φυτό Tryticum dicoccum, 8 από κριθάρι και 4 από μίγμα σπόρων. Παρά το γεγονός ότι η μπύρα τους ήταν θολή, εύρισκε αγορά ακόμη και στην Αίγυπτο που ήταν πολλά χιλιόμετρα μακριά. Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι ο βασιλιάς Χαμουραμπί δημιούργησε και έναν νόμο που αφορά την μπύρα. Το ιστορικό μας ταξίδι όμως συνεχίζεται και σύμφωνα με τον Ηρόδοτο και οι Αιγύπτιοι ασχολούνταν με την παραγωγή μπύρας. Μετά του Αιγύπτιους οι Έλληνες και στη συνέχεια οι Ρωμαίοι. Αξίζει να αναφερθεί ότι στην Αρχαία Ρώμη η μπύρα θεωρούνταν το ποτό των βαρβάρων και η παραγωγή της γίνονταν μόνο στις επαρχίες της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ένα άλλο αξιοσημείωτο γεγονός είναι ότι οι Τεύτονες (Αρχαίοι Γερμανοί) ενδιαφέρονταν για την μπύρα και την προσέφεραν στους θεούς τους κατά τις θυσίες, φυσικά την χρησιμοποιούσαν και για προσωπική τους κατανάλωση. (800 π.Χ).

Η παραγωγή μπύρας τους πρώτους αιώνες μετά τη γέννηση του Χριστού μέχρι και τον μεσαίωνα παρέμεινε δουλειά των γυναικών. Κατά το τέλος όμως της πρώτης χιλιετίας η παραγωγή μπύρας γίνονταν και στα μοναστήρια. Όταν η παραγωγή μπύρας στα μοναστήρια ξεπέρασε τις καταναλωτικές τους ανάγκες, ξεκίνησαν το εμπόριο. Η υψηλή της ποιότητα κέρδισε αμέσως το καταναλωτικό κοινό της εποχής και όπως συμβαίνει συνήθως, οι ανώτατοι άρχοντες της εποχής φορολόγησαν αλλά και τιμώρησαν με υψηλά πρόστιμα και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την συρρίκνωση των ζυθοποιείων. (1368-1437 μ.Χ)

Είναι πολύ ενδιαφέρον να αναφερθεί ότι τα διάφορα βότανα που χρησιμοποιούσαν οι παραγωγοί στη συνταγή τους ήταν είτε δηλητηριώδη είτε παραισθησιογόνα όπως για παράδειγμα το βότανο Hyoscyamus Officinalis. Για την άκρως αρνητική δράση των βοτάνων αυτών στον μεσαίωνα θεωρούνταν υπεύθυνα τα κακά πνεύματα και οι παραγωγοί για να αντιμετωπίσουν τέτοια φαινόμενα κρεμούσαν συνήθως σκόρδα και διάφορα φυλακτά στα βαρέλια τους. Αυτές οι προλήψεις σχετικά με τις αστοχίες που προέκυπταν κατά την ζυθοποίηση , οδήγησαν ακόμα και σε κάψιμο μαγισσών. Το 1591 μ.Χ είναι το τελευταίο γνωστό κάψιμο μάγισσας για το λόγο αυτό. Ο λυκίσκος συνέβαλε στο τέλος αυτής της άθλιας σκοταδιστικής εποχής . 

Η βελτίωση της ποιότητας της μπύρας, βοήθησε σημαντικά την διάθεση και την εξαγωγή της. Τον 14ο αιώνα η Βρέμη ήταν ο κύριος προμηθευτής μπύρας στην Ολλανδία την Αγγλία και τις Σκανδιναβικές χώρες. Στο Αμβούργο το 1500 μ.Χ λειτουργούσαν 600 ζυθοποιίες. Το 1516 μ.Χ ο Δούκας της Βαυαρίας καθιέρωσε με νόμο τις προδιαγραφές που έπρεπε να έχει η Γερμανική μπύρα.

Στις αρχές του 19ου αιώνα δυο σημαντικές ανακαλύψεις συνέβαλαν στην παραγωγή μπύρας. Η πρώτη ήταν η ατμομηχανή όπου οδήγησε στην εκβιομηχάνιση της παραγωγής και ή άλλη ήταν η τεχνητή ψύξη που οδήγησε στην συνεχόμενη παραγωγή ανεξαρτήτου καιρού και θερμοκρασιών. Δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει την παστερίωση (Louis Pasteur) και τη συμβολή της στην παραγωγή προϊόντων απαλλαγμένα από βακτήρια και επιβλαβών μικροοργανισμών. Τέλος ο Christian Hansen με την απομόνωση στελεχών ζυμών η ζυθοποίηση τελειοποιήθηκε. 

Στην χώρα μας το πρώτο εργοστάσιο παραγωγής μπύρας ήταν του Ιωάννη Φιξ στο Κολωνάκι το 1864.

Συντάκτης

Παπαγεωργίου Φραγκίσκος 

Οινολόγος - Οικονομολόγος

Βιβλιογραφία 

1. Ηλίας Νεραντζής, Παναγιώτης Ταταρίδης, Δέσποινα Κεχαγιά - Τεχνολογίες Βύνης & Ζύθου

2. Wolfgang Vogel - Μπύρα ζυθοποίηση, συνταγές...

Leave your comments

Post comment as a guest

0
terms and conditions.

Comments